Του Γιάννη Ψαρράκη  ( Βιογραφικό & αρθρογραφία ) 

Αρκετές φορές έχουμε αναφερθεί στην τουλίπα Γουλιμή, με τη σύσταση του Συλλόγου ΤΟΥΛΙΠΑ ΓΟΥΛΙΜΗ έγινε ευρύτερα γνωστή, η οποία ανεκαλύφθη ως νέο και ενδημικό είδος του τόπου από τον βοτανολόγο Κωνσταντίνο Γουλιμή ο οποίος από το 1954 μέχρι το 1959 είχε επισκεφθεί τα Βάτικα 7 φορές. Κατά τις επισκέψεις του αυτές ο Γουλιμής είχε καταγράψει περίπου 150 είδη άγριων φυτών και θέλουμε να πιστεύουμε πως ο κατάλογος αυτός κάπου έχει διασωθεί και πως κάποια στιγμή θα τον βρούμε.

Εκτός των φυτών αυτών ο Γουλιμής είχε ανακαλύψει τρία ενδημικά φυτά. Την τουλίπα η οποία μετά την ταυτοποίησή της έλαβε και το όνομά του, το φυτό Linaria hellenica (σπάνιο είδος που προστατεύεται από την οδηγία 92/ 43 της Ε.Ε, καθώς και ένα είδος θυμαριού με λευκά άνθη.

Τιμής ένεκεν σε αυτόν τον άνθρωπο που τόσο ενδιαφέρθηκε για τον βοτανικό πλούτο των Βατίκων με πολλαπλές επισκέψεις, θα πρέπει να κάνουμε μία σύντομη αναφορά σε αυτόν. Ο Κωνσταντίνος Γουλιμής γεννήθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιουλίου το 1886, και πέθανε στην Αθήνα στις 20 Μάιου 1963 σε ηλικία 76 ετών. Το επάγγελμά του ήταν δικηγόρος και η βοτανική αποτελούσε ερασιτεχνική δραστηριότητά του.

Πριν από το θάνατό του δώρισε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ τη συλλογή του από 24.000 δείγματα φυτών τα οποία απετέλεσαν την βάση της φυτοθήκης του τμήματος του μουσείου, η οποία σήμερα αριθμεί πάνω από 80.000 δείγματα ( και σίγουρα μέσα σε αυτά κάποια από τα Βάτικα). Κατά τις επισκέψεις του στα Βάτικα ο Κωνσταντίνος Γουλιμής συνεργάστηκε και βοηθήθηκε στις εξερευνήσεις του από τον Μανώλη Αλειφέρη από το Λάχι, πατέρα του Νίκου του Αλειφέρη, προέδρου του Συλλόγου Λαχιωτών.

Ήταν μεγάλη η χαρά μας μα και η έκπληξή μας όταν ο Νίκος ο Αλειφέρης μας πληροφόρησε πως είχαν διασωθεί κάποιες επιστολές από την αλληλογραφία που αντάλλασσαν τότε ο πατέρας του με τον Γουλιμή και πως ευχαρίστως θα μας έδινε αντίγραφά τους.

Ο Νίκος μπορεί να διέσωσε τις επιστολές αυτές ως πολύτιμα οικογενειακά κειμήλια, 55 χρόνια όμως μετά αποδεικνύονται όχι μόνο πολύτιμο αρχειακό υλικό για τον Σύλλογο της ΤΟΥΛΙΠΑΣ, αλλά και πολύτιμα στοιχεία της ιστορίας του τόπου.

Με τη συγκατάθεση του Νίκου του Αλειφέρη δημοσιεύουμε 2 από τις επιστολές αυτές, τις οποίες έχει αποστείλει ο Κωνσταντίνος Γουλιμής το 1955 από το δικηγορικό γραφείο που διατηρούσε στην Αθήνα, στην οδό Ιπποκράτους 21. Στην επιστολή της 28ης Ιουλίου 1955 ο Γουλιμής δίνει οδηγίες στον Μανώλη Αλειφέρη για την συντήρηση και αποστολή των αποξηραμένων φυτών.

Στην προγενέστερη επιστολή της 27ης Ιουνίου 1955 ευχαριστεί τον Αλειφέρη για το θυμάρι που του είχε στείλει και που πιθανόν ήταν νέο είδος. Βεβαίως πρόκειται για το θυμάρι με τα λευκά άνθη, το οποίο σήμερα δεν έχουμε καταφέρει να εντοπίσουμε. Αξιοσημείωτο της επιστολής είναι η μεγάλη σημασία που δίνει ο Γουλιμής στο όρος της Κριθήνας και ευρύτερα στον ορεινό όγκο του Μαλέα.

Επι προσθέτως να αναφέρουμε ότι στον ορεινό όγκο της Κριθήνας και της Βάρδιας εντοπίσαμε το σπάνιο είδος Linum hellenicum, ένα αγριολίναρο με λευκά άνθη, σπάνιο και προστατευόμενο από την 92/43 ευρωπαϊκή οδηγία και το οποίο είναι ενδημικό της περιοχής και συναντάται από την περιοχή των Κουλεντίων μέχρι τον Καβομαλιά και σε αραιούς πληθυσμούς.

Είναι φανερό τόσο από τις έρευνες του αείμνηστου Γουλιμή, όσο και από τις σύγχρονες έρευνες, ότι ο ορεινός όγκος του Μαλέα είναι μία κιβωτός πολύτιμων βοτανικών θησαυρών, τόσο σε βοτανικό πλούτο όσο και σε βοτανική σπανιότητα που αναφέρεται σε σπάνια ενδημικά και προστατευόμενα είδη.

Μία πολύτιμη κιβωτός που σε συνδυασμό με τον σπηλαιολογικό, παλαιοντολογικό, πολιτιστικό, και φυσικό πλούτο του ορεινού όγκου, θα έπρεπε να προστατευτεί και να διαφυλαχθεί από την τοπική κοινωνία και τη δημοτική αρχή ως κόρη οφθαλμού και ως σπουδαίος αναπτυξιακός πόρος του τόπου.

Δυστυχώς η παρούσα δημοτική αρχή, αθετώντας προγραμματικές της θέσεις και δεσμεύσεις που δεν θα επέτρεπαν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα βουνά των Βατίκων, υπαναχώρησε εκχωρώντας αυτούς τους πολύτιμους για τον τόπο αναπτυξιακούς πόρους στα συμφέροντα της αιολικής βιομηχανίας, σε μία κατεύθυνση βιομηχανοποίησης, περιβαλλοντικής υποβάθμισης και αποανάπτυξης του τόπου.

Η προστασία του τόπου γίνεται πλέον υπόθεση στα χέρια της τοπικής κοινωνίας, πέρα από τις όποιες εκχωρήσεις έχει επιχειρήσει η απερχόμενη δημοτική αρχή.




( Δημοσίευση Εφημερίδας ''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο 287 - Ιούλιος 2010 )