Τον Σεπτέμβρη του 1814, σε μια απόμερη γωνιά ενός καφενείου στην Οδησσό, πρωτορίχθηκε ο σπόρος για την ίδρυση της «Φιλικής Εταιρείας». Μεταξύ των πρώτων που εντάχθηκαν ήσαν και πέντε Βατικιώτες (από το Φαρακλό). Στην σειρά μυήσεως φέρονται: 24ος Βατικιώτης-Πούλοβιτς Δημήτριος, 25ος ο αδελφός του Ιωάννης, 26ος Χαραμής Δημήτριος, 27ος Χαραμής Πέτρος και τέλος 28ος Χαραμής Ιωάννης.

Στις 1 Οκτωβρίου 2008 ο Τάκης Αρβανίτης έλαβε μια επιστολή από έναν γιατρό απ’ την Χρυσούπολη Καβάλας, επιστολή την οποίαν όπως με πληροφόρησε ενεχείρησε αμέσως ο ίδιος στον κ. Δήμαρχον για να λάβει γνώση και να ενεργήσει δεόντως. (Η επιστολή ακολουθεί). Σε τηλεφωνική επικοινωνία που προηγήθηκε της επιστολής, ο γιατρός πληροφόρησε τον κ. Αρβανίτη ότι τον Δεκέμβριο ο Δημ. Βατικιώτης θα τιμηθεί από το Πανεπιστήμιο της Μολδαβίας, θα παρουσιασθεί το έργο του, η προσφορά του, προβλέπεται να στηθεί η προτομή του και πολλές άλλες εκδηλώσεις. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι πολλαπλάσιο θα είναι το ενδιαφέρον και η διάθεση συνεργασίας του Δήμου μας, του τόπου που γεννοβόλησε τον ήρωα φιλικό και που, πριν από εμάς, χώρα ξένη έχει την πρόνοια να τον τιμήσει και να αναδείξει την συμβολή του στην προετοιμασία του απελευθερωτικού μας αγώνα. Πληροφοριακά: Η οικογένεια Βατικιώτη μετανάστευσε στην Ρωσία την περίοδο του διωγμού απ’ τους Τουρκαλβανούς μετά τα Ορλωφικά (1770 - 1779). Ο Δημ. Βατικιώτης κατετάγη στον ρωσικό στρατό, φθάνοντας στα ανώτερα κλιμάκια της ιεραρχίας. Ο Βατικιώτης εμυήθη στη Φιλική Εταιρεία από τον Σέκερη και το ποθετήθηκε μαζί με άλλους Αποστόλους στην Οδησσό με περιφέρεια ευθύνης όλα τα Βαλκάνια. Ο Φιλήμων (στο βιβλίο Δοκίμιον ιστορικόν περί των Ελληνικών επαναστάσεων σελ.19) αναφέρεται εκτενώς στην προσωπικότητα του Βατικιώτη.

Μαθαίνουμε ότι πέθανε επιστρέφοντας από την Πετρούπολη στην Μόσχα, σε ηλικία 27 ετών. Ο Δημ. Φωτιάδης (Η ελληνική επανάστασις του 1821 τομ Α΄ σελ. 278.) αναφέρει: «Δώδεκα Απόστολοι από τη Φιλική Εταιρεία στέλνονται στον ελληνισμό της διασποράς και σε διάφορα μέρη της αυτοκρατορίας ν’ απλώσουν την επίδραση της Φιλικής (δεύτερος στη σειρά των 12 Αποστόλων αναφέρεται ο Δημ. Βατικιώτης). Κατήγετο από τα Βάτικα του Μωριά, γίνηκε αξιωματικός του ρωσικού στρατού και έπειτα αρχηγός 14.000 Βουλγάρων, που αποτελούσαν κολόνια (παροικία) στην Βεσσαραβία...». Ανάλογες αναφορές κάνουν ο Βασίλ. Μέξας (Φιλικοί σελ.4), ο Κων. Πίτσιος (Λακωνικές Σελίδες) κ.λπ. Μακάρι να ευαισθητοποιηθεί ο Δήμαρχός μας. Είναι καιρός να αναδείξουμε τον ιστορικό και το πολιτιστικό πλούτο μας, να προβάλουμε τον τόπο μας να ξεφύγουμε απ’ την μιζέρια της υποβάθμισης που εδώ και καιρό έχουμε περιέλθει. Κ.Α.

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥ ΚΟΖΑΡΙΔΗ

“Μετά την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία, πιστεύω πως με την επιστολή μου αυτή θα διανοίξει και για τους δύο μας ένας νέος δίαυλος επικοινωνίας, μεταξύ ιστορικών ερευνητών.

Ως προς την καταγωγή μου, είμαι Γκαγκαβούζης – ήτοι τουρκόφωνος Χριστιανός ορθόδοξος. Οι προγονοί μου ως πρώτη εγκατάσταση είχαν την Δοβρουτσά μια γεωγραφική περιοχή μεταξύ Βάρνας της Βουλγαρίας και Κωνστάντσας της Ρουμανίας. Στην περιοχή υπήρχαν 63 Γκαγκαβούζικα χωριά.

Με τους ρωσοτουρκικούς πολέμους αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν. Οι περισσότεροι έφυγαν προς Βεσσαράβια – σημερινή Μολδαβία – και Ανατολική Θράκη σε 22 χωριά της Ανδριανούπολης. Από εκεί γνώρισαν άλλους δύο ξεσηκωμούς το 1906 και την οριστική έξοδο του 1924. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜ. ΚΑΙ ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Ο Δημήτρης Βατικιώτης ορίστηκε Απόστολος της Φιλικής Εταιρείας με σκοπό να προετοιμάσει το έδαφος για την επανάσταση στην Βόρεια Βουλγαρία. Κατάφερε να δημιουργήσει μια Λεγεώνα από Γκαγκαβούζηδες Έλληνες, Βούλγαρους, αποτελούμενη από 14.000 στρατιώτες. Τμήματα συμμετείχαν στην μάχη του Δραγατσανίου, στο Ιάσιο και σε άλλες περιοχές. Η εκτίμηση στο πρόσωπό του ήταν τέτοια που εκτελούσαν τις διαταγές του χωρίς αντίλογο. Η παλικαριά, το θάρρος και ο λόγος του ασκούσαν τέτοια επιρροή που μέχρι και σήμερα στα χείλη των γερόντων αναφέρεται το όνομά του όπως σε τραγούδια και θρύλους. Πέθανε πολύ σύντομα σε ένα ταξίδι του στη Μόσχα. Η Φιλική Εταιρεία τοποθέτησε στη θέση του τον αδελφό του Γιάννη, ο οποίος συνέχισε το έργο του πιθανόν όχι με την ίδια ανταπόκριση. Στην Γκαγκαβουζία της Μολδαβίας υπάρχει προς τιμήν του χωριού με το όνομα Δημητρόφκα. Επίσης οι Γκαγκαβούζηδες της Ανατολικής Θράκης είχαν παρόμοιο χωριό προς τιμή του το Δημητρικιόι της Αδριανούπολης.

Σήμερα καθηγητές - ιστορικοί και λαογράφοι από τη Μολδαβία προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα ξεχωριστό Νομικό Πρόσωπο που θα ασχοληθεί αποκλειστικά με την αναζήτηση αρχείων και πηγών για τον Δημήτρη Βατικιώτη. Σύνδεσμός του στην Ελλάδα θέλουν να είμαι εγώ, διότι όπως λένε είμαι ο μόνος που ασχολήθηκα και ενδιαφέρθηκα. Προσωπικά πιστεύω πως θα είναι μεγάλη τιμή για την περιοχή σας να δημιουργηθεί ένας σύνδεσμος μεταξύ του χωριού Βάτικα και των δύο χωριών που ανέφερα, μαζί με το Πανεπιστήμιο της Γκαγκαουζίας στο Komrat της Μολδαβίας. Τα οφέλη θα είναι πολλαπλά.

Προσωπικά ψάχνω οτιδήποτε έχει σχέση με το Δημήτρη Βατικιώτη αρχεία, μελέτες, γενεαλογικό δέντρο, προπάντων φωτογραφία για να στηθεί ένα μνημείο, πάνω στη Γκαγκαουζία, ένα στον ΄Εβρο όπου είναι οι σήμερα γκαγκαβούζηδες και ένα στα Βάτικα αν δεν υπάρχει. Όπως βλέπετε οι αποστάσεις μπορεί να είναι μεγάλες αλλά ο μίτος της Αριάδνης έχει απλωθεί και μπορεί να συνδεθεί.

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για την βοήθεια."

Με τιμή

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΖΑΡΙΔΗΣ

¨Οποιος συμπατριώτης γνωρίζει κάτι σχετικό με τον Δημήτρη Βατικιώτη ή έχει κάποια απεικόνιση μπορεί να επικοινωνήσει με την εφημερίδα μας...

( Δημοσίευση Εφημερίδας ''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο 266 - Οκτώβριος 2008 )