ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΒΑΤΙΚΩΝ

Του Δρ. Παντελή Κωνσταντινάκου

Επίκουρου Καθηγητή Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

ΠΡΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κύριε Πρόεδρε

Παρακαλώ όπως φέρετε προς ενημέρωση του Δημοτικού Συμβουλίου τους παρακάτω προβληματισμούς σχετικούς με το Πολιτισμικό Περιβάλλον των Βατίκων.

Θα ήθελα να ενημερώσω τους αγαπητούς συμπατριώτες ότι το Πολιτισμικό Περιβάλλον των Βατίκων βρίσκεται προ των πυλών της υποβάθμισής, αν όχι της μη αναστρέψιμης κατάστασής του και αυτό όπως θα αναφέρω παρακάτω δεν είναι προσωπική άποψη, αλλά τεκμηριωμένη επιστημονική διαπίστωση .

Ως πολιτισμικό περιβάλλον ορίζετε κάθε τι φυσικό ή ανθρώπινο στοιχείο που έχει δομικά συγγενή χαρακτηριστικά με ένα κοινωνικό πρωτογενές χώρο, με μακρά διαχρονική αντοχή και συνέχεια.

Ως τέτοιο πολιτισμικό περιβάλλον μπορεί να χαρακτηρισθεί το φυσικό στοιχείο του Ορεινού Οικοσυστήματος από την Ελίκα έως τον Κάβο Μαλέα, το Παράλιο Οικοσύστημα από το Μαραθιά, τη Στρογγύλη Λίμνη έως το Απολιθωμένο δάσος της Αγίας Μαρίνας, το Σπήλαιο Καστανιάς και το Θαλάσσιο Πάρκο του Βατικιώτικου κόλπου.

Η πανίδα και χλωρίδα με την πλούσια ποιοτική και ποσοτική βιοπικοιλότητα που συμπλήρωνε το Βατικιώτικο περιβάλλον.

Οι γάργαρες πηγές του Αγίου Μάμα, της Γερμάνας, του Μεσοχωρίου, - Φαρακλού, του Παραδεισιού, της Καστανιάς και του Κάβο Μαλέα που έδιναν ζωή στους ανθρώπους και τη φύση.

Στο ανθρώπινο στοιχείο συμπεριλαμβάνονται τα μνημεία όπως οι Πύργοι Ελίκας, Κουλεντιανού και Βασιλοπούλας, το Κάστρο Αγίας Παρασκευής, οι Βυζαντινές εκκλησίες της Παναγίας Παντάνασσας, της Αγίας Αικατερίνης, του Αγίου Γεωργίου Βαβύλας, του Αγίου Ιωάννη και Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Βελανιδίων, της Ενετικής Μεταμόρφωσης Μεσοχωρίου, του Φάρου Κάβο Μαλέα και του Γερμανικού Οχυρού στα Βελανίδια.

Ακόμα οι Νερόμυλοι του Αγίου Μάμα και Παραδεισίου, τα παραδοσιακά οικοδομήματα και οικισμοί των Βατικιώτικων χωριών.

Αξιολογώντας τη δομική προέλευση των παραπάνω και την σημερινή τους κατάσταση μπορούμε να διαπιστώσουμε την υποβάθμιση – εγκατάλειψη τους και την ποιοτική και ποσοτική αδυναμία επαναφοράς.

Ως προς το φυσικό πολιτισμικό περιβάλλον η οικιστική πίεση των τελευταίων χρόνων ήταν ικανή να αλλάξει τελείως την ποιοτική εικόνα του δομημένου χώρου, χωρίς δυνατότητα επαναφοράς δηλαδή αλλοίωση μη αναστρέψιμη.

Η δυσμενής επίδραση των μορφών καλλιέργειας και παραγωγής στο οικοσύστημα επιβάρυνε το χώμα και τον υδροφόρα ορίζοντα σε βαθμό που και αυτά να θεωρούνται ως αδύναμα αναστρέψιμα. Ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες ελαχιστοποίησαν το θαλάσσιο βατικιώτικο οικοσύστημα με άμεσες συνέπιες στη παραγωγή των αλιευμάτων και τη προοπτική ποιοτικής προσφοράς του τόσο στους ντόπιους, όσο και στους επισκέπτες. Η εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού βατικιώτικου όρμου από πλοία ανεφοδιασμού εκτός της αισθητικής επιβάρυνσης δεν γνωρίζουμε εάν και κατά πόσο μπορεί να έχει επιπτώσεις από ένα τυχαίο γεγονός – ατύχημα.

Οι μορφές ανθρώπινων δράσεων νταμάρια, σκουπιδότοποι, βιοτεχνίες (χοιροστάσια, συνεργεία-βαφεία αυτοκινήτων), βιομηχανίες (παρασκευής ασφάλτου και τσιμέντου) και ελαιοτριβεία δρουν, επιβαρύνοντας στο οικοσύστημα χωρίς έλεγχο και γνώση για τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις.

Ειδικότερα η περιβαλλοντική επιβάρυνση από τα λύματα των ελαιοτριβείων και των βιομηχανιών παρασκευής έτοιμου μπετόν και ασφάλτου, είναι οφθαλμοφανή σε όλους αφού τα περισσότερα τόσο στη Νεάπολη όσο και στα χωριά είναι σε κεντρικούς οδούς. Είναι απορίας άξιο πως κανείς από τους εκλεγμένους παράγοντες δεν έχει ευαισθητοποιηθεί για τη συνεχιζόμενη καθημερινή υποβάθμιση στο βωμό του ατομικού κέρδους και της συλλογικής απώλειας. Ο φόβος ή η ανοχή δεν αιτιολογούν τη σιωπή όλων μας, πολύ περισσότερο των εκλεγμένων παραγόντων που η ευθύνη της θεσμικής εκπροσώπησης ελαχιστοποιεί τις δυνάμεις πίεσης για απόκρυψη. Το γεγονός της εγκατάστασης του εργοστασίου ηλεκτρικής ενέργειας δείχνει τη συλλογική ανησυχία, ενώ η χρόνια υποβάθμιση του πολιτισμικού περιβάλλοντος δεν παρακινεί κανέναν.

Η χρόνια αναφορά στα ζητήματα της προστασίας του Βατικιώτικου Περιβάλλοντος με αποκορύφωμα την επιστημονική τεκμηρίωση από ειδικούς Πανεπιστημιακούς στο 1^ο Πολιτισμικό Συμπόσιο δεν έχουν λειτουργήσει προς τη κατεύθυνση της ευαισθητοποίησης και της λήψης μέτρων. Ακόμα και οι φωτιές του περασμένου καλοκαιριού σε γειτονικέ περιοχές του Νομού δεν μας προειδοποίησαν για το τι μπορεί να συμβεί και στα Βάτικα εάν δεν λάβουμε έγκαιρα μέτρα πρόληψης.

Ίσως η σχεδιαζόμενη τοποθέτηση ανεμογενητριών στην ορεινή Βατικιώτικη οροσειρά σε συνδυασμό με τη κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα Ασπρούδια Βιγκλαφίων να είναι η αφορμή για εγρήγορση, γιαυτό με δική σας πρωτοβουλία δώστε το έναυσμα για την περιβαλλοντική ανάταση των Βατίκων. Αποφασίστε άμεσα μέτρα πρόληψης και προστασίας αισθητικής και λειτουργικής των μνημείων, πάρετε μέτρα στις ρυπαίνουσες επιχειρηματικές δραστηριότητες, αντιμετωπίστε μέσα από συλλογικές διαδικασίες τη βελτίωση των υποδομών και της αναγκαίας Πολιτισμικής αναβάθμισης των Βατίκων.

Η συλλογική πρόοδος δημιουργεί ατομική βελτίωση, το αντίθετο λειτουργεί ανασταλτικά στη κοινωνικοποίηση, αλληλεγγύη και αποδοχή για μια κοινωνία που θα είναι ικανή να κρατήσει τις επόμενες γενιές στο τόπο τους.