Του Γιάννη Ψαρράκη  (Βιογραφικό & αρθρογραφία)  

Η είδηση βγήκε από την ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου την 1η Αυγούστου, και γρήγορα αναμεταδόθηκε και από τα λοιπά μέσα ενημέρωσης.

“ΣΤΗ ΝΕΑΠΟΛΗ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Η ΤΡΙΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ’’.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση ο όμιλος ΓΕΚ σχεδιάζει να κατασκευάσει και να λειτουργήσει 4 μεγάλες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ρεύματος, η τρίτη των οποίων θα κατασκευασθεί στον τόπο μας. Για την κατασκευή των 4 μονάδων της ΓΕΚ, των οποίων το ύψος των επενδύσεων προβλέπεται να φθάσει στο 1,5 δις ευρώ, η ΓΕΚ συστήνει θυγατρική εταιρεία ενώ το ύψος της επένδυσης της μονάδας που σχεδιάζεται για τον τόπο μας εκτιμάται να ξεπεράσει τα 250 εκατ. ευρώ, και η δυναμικότητα της θα είναι 460 MW. Η εταιρεία ήδη έχει καταθέσει αίτηση στη ΡΑΕ για την εξασφάλιση της άδειας παραγωγής.

Η σχεδιαζόμενη μονάδα θα χρησιμοποιεί ως καύσιμο το φυσικό αέριο, και σημειώνεται ότι μετά την ολοκλήρωση στο προσεχές διάστημα του αγωγού φυσικού αερίου μέχρι την Κόρινθο, αυτός θα επεκταθεί στην Πελοπόννησο, με στόχο να τροφοδοτήσει βιομηχανικούς καταναλωτές όσο και τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που πρόκειται να λειτουργήσουν, καθώς και την προαναφερόμενη.Η είδηση αυτή προκάλεσε μεγάλη ανησυχία στους κατοίκους της περιοχής μας, όχι μόνο γιατί αναγγέλλεται η κατασκευή μίας μεγάλης βιομηχανικής μονάδας με τις όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις μπορεί να έχει η λειτουργία της, αλλά κυρίως για το ότι η είδηση αυτή δίνει πλέον μία άλλη διάσταση στην κατάσταση που μέχρι τώρα ήταν γνωστή.

Πλέον ο τόπος δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο το ενδεχόμενο της εγκατάστασης των αιολικών πάρκων. Μετά τα αιολικά πάρκα το επενδυτικό ενδιαφέρον επεκτάθηκε στα φωτοβολταϊκά πάρκα, και τώρα στις μεγάλες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.

Γίνεται πλέον σαφές ότι οι κεντρικοί σχεδιασμοί επιδιώκουν να μετατρέψουν τον τόπο σε ένα απέραντο βιομηχανικό πάρκο. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδιασμού θα προκαλέσει βίαιες ανατροπές και ανακατατάξεις στις κοινωνικές, οικονομικές και παραγωγικές δομές που μέχρι τώρα στηριζόταν ο τόπος, καθώς και εκτροπές στην δρομολογημένη του πορεία προβάλλοντας ένα μέλλον εξαιρετικά αβέβαιο.

Μετά το τέλος της κατοχικής και εμφυλιοπολεμικής περιπέτειας, ο τόπος προσπάθησε να σταθεί στα πόδια του και να οικοδομήσει το μέλλον του, στηριζόμενος στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση συγκεκριμένων οικονομικών πόρων. Η πλούσια γεωργική παραγωγή του τόπου και τα φημισμένα του προϊόντα, αποτελούσαν πάντα ένα σταθερό άξονα οικονομικής ανάπτυξης. Τα εμβάσματα των πρώτων γενεών μεταναστών, καθώς και τα εμβάσματα των ναυτικών αποτελούσαν μία σημαντική συμβολή στην οικονομία του τόπου, την οποία ερχόταν να συμπληρώσει η αλιεία, καθώς και η κτηνοτροφία.

Τις τελευταίες δεκαετίες ο αφελληνισμός της ναυτιλίας αποδυνάμωσε τη συμβολή της στην οικονομία του τόπου, και αφού έφυγαν οι πρώτες γενιές μεταναστών αποδυναμώθηκε και η δική τους συμβολή, οι θάλασσες άδειασαν από ψάρια και η αλιεία τείνει να γίνει πλέον μία ερασιτεχνική δραστηριότητα. Τις απώλειες αυτές των τελευταίων δεκαετιών ήλθε να καλύψει ένας καινούργιος αναπτυξιακός πόρος, μία νέα προοπτική ανάπτυξης, ο τουρισμός. Η στροφή αυτή του τόπου προς την τουριστική κατεύθυνση, ήλθε όχι σαν αποτέλεσμα προγραμματισμού και οργάνωσης αλλά σαν αποτέλεσμα διαίσθησης των κατοίκων που εναγωνίως αναζητούσαν κατευθύνσεις οικονομικής ανάπτυξης.

Η ανακάλυψη του απολιθωμένου δάσους και η επιτέλους μετά από χρόνια αξιοποίηση του μοναδικού σπηλαίου του Αγίου Ανδρέα, έθρεψαν τις προσδοκίες ότι ο τόπος πλέον διέθετε τους πλέον σημαντικούς πόρους ανάπτυξης που μπορούσαν να υποσχεθούν ένα λαμπρό αναπτυξιακό μέλλον. Έτσι εκατοντάδες συμπατριώτες μας επένδυσαν πάνω στο τομέα αυτό ξοδεύοντας σημαντικά ποσά στη δημιουργία επιχειρήσεων με αντικείμενο τουριστικού ενδιαφέροντος, και βλέπουμε σήμερα δεκάδες μικρές και μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, εκατοντάδες ενοικιαζόμενα δωμάτια, δεκάδες εστιατορίων και άλλων καταστημάτων τουριστικού ενδιαφέροντος.

Είναι φανερό ότι μία στροφή του τόπου προς την βιομηχανική ανάπτυξη με την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, καθώς και με την εγκατάσταση της μεγάλης μονάδας παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και σε συνδυασμό με την μετατροπή του όρμου των Βατίκων σε αγκυροβόλιο ανεφοδιασμού πλοίων, θα έπληττε ανεπανόρθωτα το τουριστικό παρόν και μέλλον του τόπου.

Γιατί αυτές οι δύο δραστηριότητες τουρισμός και βιομηχανοποίηση δεν μπορούν να συνυπάρξουν σε ένα τόσο μικρό χώρο ως συγκρουόμενες δραστηριότητες. Σίγουρα ο τομέας που θα πληγεί θα είναι ο τομέας του τουρισμού, αφού για κανέναν πλέον τουρίστα δεν μπορεί να είναι προορισμός τα μπάνια σε μία παραλία που πάνω από το κεφάλι του θα γυρίζουν γιγάντιοι έλικες, τεράστιοι φωτοβολταϊκοί καθρέφτες θα αντανακλούν στα μάτια του, ένα φουγάρο μίας μεγάλης βιομηχανίας θα καπνίζει, και κάμποσα πλοία θα ανεφοδιάζονται μπροστά του.

Οι συνέπειες μίας τέτοιας κατάστασης θα ήταν ολέθριες για τον τόπο, καθώς σύντομα θα είχαμε μία πλήρη απαξίωση των επιχειρήσεων τουριστικού ενδιαφέροντος, χωρίς να αναφερθούμε στην περιβαλλοντική επιβάρυνση του τόπου για την οποία έχουμε αναφερθεί τόσες φορές. Ποίος επιχειρηματίας άραγε θα μπορούσε να βρεθεί και να αγοράσει μία ξενοδοχειακή μονάδα που δεν έχει πλέον πελάτες;

Σημαντικές περιουσίες θα καταστραφούν από τη μία στιγμή στην άλλη, για να ακολουθήσει η απαξίωση των ακινήτων, η απαξίωση της γης, η απαξίωση του τόπου. Και βεβαίως δεν μπορούμε να αναφερθούμε σε κανένα σοβαρό αντιστάθμισμα, αφού οι μονάδες νέας τεχνολογίας προσφέρουν ελάχιστες θέσεις εργασίας, σε αντίθεση με τον τουριστικό τομέα ο οποίος δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας.

Και ενώ οι αποφάσεις λαμβάνονται και το μέλλον δρομολογείται ερήμην των ανθρώπων αυτού του τόπου, η τοπική μας κοινωνία εφησυχάζει ανησυχητικά. Ανησυχητικά εφησυχάζουν οι επιχειρηματίες οι ασχολούμενοι με τον τουρισμό, οι πρώτοι που θα αισθανθούν άμεσα τις συνέπειες μίας τέτοιας κατάστασης, καθώς και οι οργανωμένοι φορείς τους. Στην ίδια ανησυχητική κατεύθυνση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μακριά από τον ουσιαστικό της ρόλο όπως ορίζεται από το νόμο.

Σε πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου ακούσαμε το Δήμαρχο να ενημερώνει το Σώμα επιβεβαιώνοντας την πρόθεση της ΓΕΚ να εγκαταστήσει την προαναφερόμενη μονάδα στην παραλιακή θέση “Ασπρούδια”, πίσω από τα Βιγκλάφια περιοχή που είναι ενταγμένη στο δίκτυο NATURA 2000. Ανησυχίες προκάλεσε η θέση του ότι δεν ξέρουμε αν αυτό (εγκατάσταση μονάδας παραγωγής ηλεκτρισμού) ωφελεί ή βλάπτει τον τόπο και ότι θα παρακολουθήσουμε το θέμα. Σε μία στιγμή που η ΓΕΚ ήδη έχει καταθέσει αίτηση και περιμένει έγκριση, μία Δημοτική Αρχή που δηλώνει ότι δεν γνωρίζει αν κάτι ωφελεί ή βλάπτει τον τόπο και ότι θα παρακολουθήσει το θέμα, αυτό δείχνει ανεπάρκεια και μπορεί να προκαλέσει μόνο ανησυχίες. Ανησυχίες που μεγαλώνουν ακόμη περισσότερο από τη στάση της Δημοτικής Αρχής σε σημαντικά ζητήματα του τόπου, όπως αποκαλύφθηκαν από τη συζήτηση κατά τη διάρκεια του παραπάνω Δημοτικού Συμβουλίου. Ήδη από την προηγούμενη Δημοτική Αρχή του Δημάρχου Πέτρου Τσάκου, η σημερινή Δημοτική αρχή παρέλαβε τη μελέτη ένταξης μέρους της περιοχής του Δήμου στο Σχέδιο NATURA 2000. Και όμως μέχρι σήμερα δεν έχει φροντίσει για την σύσταση του φορέα υλοποίησης, που θα απέκλειε την εγκατάσταση τέτοιων δραστηριοτήτων και θα θωράκιζε την προστασία του τόπου. Ήδη από το 2004 παρέλαβε την Α΄ φάση της Μελέτης του Γενικού Χωροταξικού Σχεδιασμού του Δήμου και μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα για την έγκρισή του και την πρόοδό του σε επόμενες φάσεις. Η Μελέτη του Γ.Π.Σ του Δήμου Βοιών προβλέπει την προστασία των ορεινών όγκων “Μαλέα” και “Κάτω Όρους”.

Ως “Κάτω Όρος” ορίζεται συνολική έκταση 12.000 στρεμμάτων που οριοθετείται από τις θέσεις Κουλεντιανός Πύργος - οικισμός Αγίου Ελισαίου - ρέμα Βαλμανδρέα- Μαυροδής- και Ασπρούδια, και στην οποία απαγορεύεται η εγκατάσταση κεραιών, ανεμογεννητριών, η αμμοληψία, η θήρα και η δόμηση. Αν η Δημοτική Αρχή δεν ολιγωρούσε και είχε τρέξει το NATURA 2000 και τον Γενικό Χωροταξικό Σχεδιασμό, σήμερα δεν θα μιλούσαμε για εκδοχή εγκατάστασης της προαναφερόμενης βιομηχανικής μονάδας. Φαίνεται ότι όχι μόνο δεν μπορεί να επιλύσει χρονίζοντα προβλήματα, αλλά αντίθετα δημιουργεί και νέα, για να μη φανταστούμε ότι η ολιγωρία αυτή μπορεί να έχει τους λόγους της. Ο Πάρνωνας καιγόταν για 15 ημέρες. Τα 960 MW που έχουν χρεωθεί στις ράχες του για αιολικά πάρκα. Η νέα επέλαση ενδιαφέροντος των φωτοβολταϊκών πάρκων.

Η προγραμματιζόμενη εγκατάσταση της μεγάλης μονάδας ηλεκτροπαραγωγής. Η προγραμματιζόμενη επέκταση του αγωγού φυσικού αερίου στη Νότια Πελοπόννησο σίγουρα δε γίνεται για να τροφοδοτηθεί με καύσιμα μία μόνο βιομηχανική μονάδα. Οι κάτοικοι Λάγιου Κροκεών απέχουν των επερχόμενων εκλογών, γιατί χάνουν τα κτήματά τους από την κατάρτιση του Κτηματολογίου. Οι Κροκεές, το Δαφνί, ο Πάρνωνας, κάηκαν. Πόσο άσχετα μπορεί να είναι όλα αυτά μεταξύ τους, και πόσο μπορούν να συνδέονται σε μία κατεύθυνση που λέγεται αλλαγή χρήσεων γης στη Λακωνία; Τελικά πρέπει να ανησυχούμε περισσότερο από όσο ανησυχούμε;

(Δημοσίευση Εφημερίδας ''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο 253 - Σεπτέμβριος 2007)