Του Γιάννη Ψαρράκη   (Βιογραφικό & αρθρογραφία)

Μία μικρή καλαίσθητη καθοδηγητική πινακίδα σε καθοδηγούσε πως έπρεπε πλέον να αφήσεις τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, και να ακολουθήσεις τον υποδεικνυόμενο χωματόδρομο. Το αυτοκίνητο αφήνει πίσω του τον ασφαλτόδρομο, τις ράχες και τις ρεματιές του Άγιου Νικόλα, ακολουθώντας τον χωματόδρομο που οδηγεί σε παράξενους προορισμούς. Καλοσυντηρημένος χωματόδρομος, με καλή βατότητα στον οποίο προσεχτικά μπορεί να κινηθεί οποιοσδήποτε τύπος αυτοκινήτου. Ο δρόμος εξελίσσεται πάνω σε ομαλό τοπίο, το οποίο όμως σιγά σιγά αποκτά μία άγρια ομορφιά.

Διάσπαρτοι τεράστιοι ογκόλιθοι γεμίζουν το χώρο, μάρτυρες της μανίας του Εγκέλαδου όταν σε χρόνους μακρινούς συθέμελα συντάραζε τη γη, διαλύοντας την κορυφή του βουνού σε μικρότερους βράχους που κύλησαν στην πλαγιά του, καταλήγοντας μέχρι εδώ. Παράξενες γεωμορφές ερεθίζουν τη φαντασία, γεμίζοντας τα μάτια και το νου με χρώμα και ομορφιά. Φθάνοντας στο εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας, η διαδρομή γίνεται πλέον ειδική. Ο χωματόδρομος στενεύει και οπωσδήποτε δεν είναι βατός για οποιοδήποτε αυτοκίνητο. Όμως πλέον δεν χρειάζεται. Ήδη έχουμε φθάσει στο εργαστήρι της Φύσης.

Εκεί που εκατομμύρια τώρα χρόνια η Φύση, αξεπέραστος καλλιτέχνης, φιλοτεχνεί τα θαύματά της. Η πρώτη εικόνα που έρχεται στα μάτια σου, σε αφήνει άφωνο. Ένα παράξενο σύμπλεγμα πετρωμένων κορμών σε καταπλήσσει με την απίστευτη ομορφιά του, και τα απίθανα χρώματα του. Λένε οι ειδικοί ότι σε εκείνους τους μακρινούς χρόνους που απέχουν εκατομμύρια χρόνια από σήμερα, και που οι γεωλόγοι ονομάζουν Πλειο-πλειστόκαινο, τούτος ο τόπος ήταν ένα απέραντο τροπικό δάσος. Βίαιες γεωλογικές αναστατώσεις καταβύθισαν τη στεριά και το δάσος, και το μετέτρεψαν σε πυθμένα θάλασσας. Πέρασαν εκατομμύρια χρόνια και η κατακάθιση των θαλάσσιων ιζημάτων σιγά σιγά έθαψε το δάσος. Με μία διαδικασία (ασβεστίωση) που μόνο η Φύση γνωρίζει και που κράτησε για εκατομμύρια χρόνια, συντελέστηκε η απολίθωση του δάσους. Ώσπου νέες βίαιες αναταράξεις, αυτή τη φορά ανοδικές ωθήσεις, ανύψωσαν τον πυθμένα της θάλασσας μετατρέποντας το σε ξηρά. Με μία άλλη φυσική διαδικασία, η Φύση με θαυμαστό τρόπο μας αποκαλύπτει το θαμμένο δάσος. Για χιλιάδες χρόνια το κύμα κατατρώγοντας το ιζηματογενές πέτρωμα της ακτογραμμής αποκαλύπτει τα πετρωμένα δένδρα, και τα μυστικά που η Φύση για εκατομμύρια χρόνια κρατούσε καλά φυλαγμένα. Εκστασιασμένος προσπαθείς να συλλάβεις το μέγεθος του χρόνου, και της ασύλληπτης ομορφιάς. Νοιώθεις βέβηλος, ιερόσυλος, παρείσακτος που εισέβαλλε σε χώρους ιερούς  για να διαταράξει τελούμενα μυστήρια μυστηρίων. Από την άλλη μεριά σκέφτεσαι ότι τι άλλο νόημα μπορούσε να είχε τόση ομορφιά, παρά να την θαυμάσουν ανθρώπου μάτια;

Λίγο παρακάτω μερικές ανθισμένες καμπανούλες, παρά το διακριτικό τους μέγεθος, είναι αδύνατο να μην προσελκύσουν τη ματιά σου. Αναρωτιέσαι ποίο πείσμα σπόρου γαντζώθηκε πάνω στον συμπαγή και άνυδρο κάθετο βράχο; Με ποία γιγάντια θέληση, τόσο δα σποράκι, τρύπησε τη γρανιτένια του (βράχου) επιδερμίδα και σαν να βρήκε φιλόξενη χωμάτινη στρωμνή, χωρίς νερό φύτρωσε, με περίσσιο θράσος μεγάλωσε, και άνθισε, ξετυλίγοντας μπροστά στα έκπληκτα και απορημένα μάτια σου ένα θαύμα ζωής, έτσι που βλέποντας τούς στήμονες να προβάλουν προκλητικά μέσα από τους πέντε κυανοϊώδεις λοβούς, έχεις την αίσθηση ότι περιπαιχτικά σου βγάζει τη γλώσσα του. Για μία στιγμή σκέφτεσαι πως παρασυρμένοι στο πάθος μας να ανακαλύψουμε τα θαύματα στην υπερφυσική ή τη μεταφυσική τους διάσταση, χάσαμε την ικανότητα μας να βλέπουμε τα θαύματα στην φυσική τους διάσταση. Πως θα ήταν αλήθεια δυνατόν τούτο το πανέμορφο φυτό που η Φύση έσπειρε σε όλη την Ελλάδα, να μην το σπείρει και σε τούτο τον τόπο; Campanula drabifolia - Καμπανούλα η ραβόφυλλη. Συνεχίζοντας το θέμα που σαν εισαγωγή παρουσιάσαμε στο προηγούμενο φύλλο, και δεδομένου ότι ο καλοκαιρινός ήλιος λούζει για τα καλά πλέον τις βατικιώτικες παραλίες, θα αρχίσουμε με ένα πανέμορφο παράλιο φυτό που αυτή την εποχή συναντάμε ανθισμένο στις παραλίες μας.

Glaucium flavum Γλαύκιο το ξανθό Δικοτυλήδονο φυτό της οικογένειας των Papaveraceae. Πρόκειται για μία παπαρούνα, ένα μικρό διετή θάμνο με γλαυκόχρωμα παλαμόβολα φύλλα, από τα οποία τα κατώτερα είναι πολύ μεγάλα και με κοντό μίσχο, ενώ τα ανώτερα επιφυή. Τα άνθη του είναι εντυπωσιακά χρυσοκίτρινα και αποτελούνται από 4 αλληλοκαλυπτόμενα πέταλα. Ο καρπός της είναι μία λεπτή κυλινδρική κάψα που μπορεί να φθάσει σε μήκος τα 20 εκατοστά. Την συναντάμε κυρίως σε παραλίες, αλλά μπορούμε να τη βρούμε και σε πρανή ή άκρες δρόμων. Φυτό γνωστό από την αρχαιότητα, το οποίο θεωρείτο φαρμακευτικό. Ο Θεόφραστος μάλιστα το θεωρούσε ως δραστικό καθαρτικό.

(Δημοσίευση Εφημερίδας ''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο 250 - Ιούνιος 2007)