Του Γιάννη Ψαρράκη ( Βιογραφικό & Γνωρίζοντας τη φύση των Βατίκων )  

Με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου τα πρώτα φυτά που φυτρώνουν και ανθίζουν είναι τα κυκλάμινα, οι κρόκοι, τα κολχικά, και λίγο μετά οι ανεμώνες.

Τα κυκλάμινα ανήκουν στην οικογένεια των PRIMULACEAE, στην οποία ανήκουν οι πρίμουλες και οι λυσιμαχίες, και είναι μικρή οικογένεια με μικρό αριθμό ειδών. Πρόκειται για πολυετείς πόες με μεγάλο κόνδυλο (πατάτα) στη ρίζα, για αυτό και οι αρχαίοι τα έλεγαν “χελώνια” επειδή οι κόνδυλοι θυμίζουν χελώνες. Από τον κόνδυλο εκφύονται σε μακρείς ποδίσκους τα φύλλα και τα άνθη. Τα άνθη είναι ρόδινα ή λευκά, κατανεύοντα και με χαρακτηριστικό σχήμα. Άλλα είδη κυκλάμινων είναι φθινοπωρινά και άλλα ανοιξιάτικα.

Ο Πλίνιος πίστευε ότι τα κυκλάμινα ανθίζουν δύο φορές το χρόνο, το φθινόπωρο και την άνοιξη. Προφανώς δεν είχε προσέξει ότι άλλα είδη κυκλάμινων ανθίζουν την άνοιξη και άλλα το φθινόπωρο.

Το κυκλάμινο το γραικό είναι φθινοπωρινό κυκλάμινο και ξεχωρίζει από τα χαρακτηριστικά καρδιοειδή φύλλα του, με τα ανοιχτόχρωμα σχέδια και την κόκκινη χροιά που έχουν από την κάτω πλευρά. Τα άνθη του είναι λευκορόδινα με σκούρες ρόδινες γραμμώσεις και προεξοχές στη στεφάνη. Το συναντάμε κυρίως σε πετρώδεις τοποθεσίες, όπου μπορούμε να το δούμε ανθισμένο και πριν βρέξει.

Στoν τόπο μας φυτρώνει και το Cyclamen repandum, το οποίο είναι ανοιξιάτικο κυκλάμινο, θεωρείται συγγενικό με το Cyclamen creticum με τη διαφορά ότι τα άνθη του είναι έντονα ρόδινα σε αντίθεση με του creticum που είναι λευκά.

( Δημοσίευση Εφημερίδας ''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο 254 - Οκτώβριος 2007 )