Του Γιάννη Ψαρράκη
(
Βιογραφικό
& Γνωρίζοντας τη φύση των Βατίκων
)
Οι άνθρωποι έχουν ορίσει το ημερολογια- κό τους έτος να
αρχίζει την 1η Ιανουαρίου, και να τελειώνει την 31η Δεκεμβρίου.
Για τη Φύση το έτος είναι διαφορετικό και αρχίζει από την
φθινοπωρινή ισημερία, 21η Σεπτεμβρίου, για να τελειώσει στην επόμενη.
Είναι η εποχή που αρχίζουν τα πρωτοβρόχια, φυτρώνουν
τα πρώτα χόρτα, και αρχίζει ο νέος βλαστικός κύκλος για να ολοκληρωθεί το
καλοκαίρι όπου τα φυτά ξεραίνονται αφού έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής
τους. Αυτό είχε εφαρμογή σε καθημερινές πρακτικές
της ανθρώπινης δραστηριότητας όπως η μίσθωση χωραφιών και η καλλιεργητική
περίοδος που άρχιζε πάντα τον Σεπτέμβρη με τις πρώτες βροχές και τα πρώτα
οργώματα για την προετοιμασία της σποράς, και έληγε τον επόμενο Σεπτέμβρη.
Urginea maritima - Ουργινέα η παράλια ή ασκελετούρα, ή κρεμμύδα, ή
ασκέλα
Ένα από τα πιο κοινά και πλατιά διεσπαρμένα πολυετή φυτά με μεγάλο ογκώδη
βολβό που φθάνει και τα 15 εκατοστά διάμετρο. Ανήκει
στην μεγάλη οικογένεια των LILIACEAE (Λειριοειδή), στην οποία ανήκουν το
σκόρδο, το κρεμμύδι, οι κρίνοι, τα κολχικά, οι ασφόδελοι, οι βολβοί, οι
τουλίπες, και πλήθος άλλων φυτών. Τα φύλλα του είναι
λεία, πλατιά, λογχοειδή, και παρουσιάζονται την άνοιξη ενώ το καλοκαίρι
είναι ξερά. Ανθίζει αυτή την εποχή που μέσα από τη
γη προβάλλει ο ανθοφόρος βλαστός που είναι όρθιος, λεπτός, άφυλλος, και
κοκκινωπός. Τα άνθη είναι πάρα πολλά σε πυκνή
επιμήκη ταξιανθία με λευκά σέπαλα και ρόδινο νεύρο.
Παρά την ονομασία της ως παράλια τη συναντάμε ακόμη και στην ορεινή ζώνη,
σε χέρσες τοποθεσίες, φρυγανότοπους, δάση, και ελαιώνες.
Είναι φυτό δηλητηριώδες, αλλά και με πολλές φαρμακευτικές
ιδιότητες. Θεωρείται σύμβολο καλής τύχης για αυτό
και σήμερα το κρεμούν στις πόρτες την πρωτοχρονιά. Ο Διοσκουρίδης
εκθειάζει την ασκέλα ως φυλαχτό, κρεμασμένη πάνω από την πόρτα και την
κατατάσσει στους “πάνακες”. Τη συνήθεια αυτή
ακολουθούσε και ο Πυθαγόρας. Η αντοχή της κρεμμύδας στην καλοκαιρινή
ξηρασία και η ικανότητα της να αναβλαστάνει το φθινόπωρο, συμβόλιζε τη
δύναμη που ήθελαν να περάσουν στα χωράφια και στα σπίτια τους.
Για τους Ιπποκράτειους η ασκέλα ήταν ένα από τα αρχαία
φαρμακευτικά φυτά.
( Δημοσίευση Εφημερίδας
''ΤΑ ΒΑΤΙΚΑ'' φύλλο
253 - Σεπτέμβριος 2007 )